Wandelen met Verstegen 7 (slot) Trompenburg in Rotterdam

Wie in Nederland gaat wandelen, struikelt bijna over de landgoederen. Ook natuurgebieden zoals bijvoorbeeld de Kennemerduinen, maakten vroeger deel uit van landgoederen: Duin en Kruidberg en Midden- Herenduin. Vlakbij, in het 200 ha. grote Kraansvlak leven inmiddels Wisents. Het gaat om een door o.a. het Prins Bernard Cultuurfonds gesteund project. Er zijn ook excursies waarbij de dieren in het wild gezien kunnen worden. Lange tijd heeft het Kraansvlak bekend gestaan onder de naam "Zwarte Veld". Het gebied is lang als jachtgebied in gebruik geweest, en in de loop der eeuwen een aantal malen van eigenaar verwisseld. De overvloedig voorkomende konijnen droegen bij aan verstuiving van het duingebied.
Bij de prachtige meerdaagse NS wandeling van Cuijk via Groesbeek naar Nijmegen kom je niet alleen over de Mookerheide, maar loop je ook door het landgoed Sint Jansberg dat vroeger eigendom was van de familie Van Verschuer en nu van Natuurmonumenten. Als laatste in deze reeks wandelen met Verstegen aandacht voor twee geheel andersoortige terreinen. In Rotterdam lag wat volgens mij het kleinste NSW-landgoed óóit was: het arboretum van Trompenburg, de voormalige Kralingse buitenplaats 'Huize Zomerlust’, gesticht in 1825 en maar 4 ha. groot. Het is niet meer dan een stipje op de kaart. Het is natuurlijk meer een tuin en een museum, maar in 1954 is de eigenaar er in geslaagd de fiscale voordelen die de NSW biedt ook te laten gelden voor deze tuin. Voor wie, zoals ik, weinig verstand heeft van bomen, valt er een hoop te leren. Onbekender is een ander arboretum in Rotterdam. Het valt niet onder de NSW: Schoonoord, dat vlak naast de Euromast ligt maar snel over het hoofd wordt gezien. De webstie meldt wel dat de tuin sinds 2000 een rijksmonument is. De tuin is nog altijd privé eigendom en is thans in bezit van de familie Mees. Rondleidingen worden verzorgd door het echtpaar Van Limburg Stirum. De huidige erfgenaam schijnt nog jaarlijks thee te drinken met de tuinman om te bespreken wat er zoal moet gebeuren in de tuin. De buitenplaats ligt in de kleinste polder van Nederland, de muizenpolder. Deze buitendijkse polder heet zo omdat hij vroeger zeer regelmatig onder liep, wat dan weer een muizenplaag veroorzaakte in de aangrenzende gebieden. Deze plek was zeer geliefd om er buitenplaatsen en lusthoven te vestigen. Ook hier kun je, met hulp van de plattegrond die je in het parkje kunt krijgen, een hoop leren over bomen. Deze twee tuinen zijn oases in een drukke stad als Rotterdam en alleszins de moeite van een bezoek waard.

Wandelen met Verstegen 6: Denemarken

Uit de recensies van Nikolaj Bijleveld in diverse jaarboeken van Virtus weten we dat er in Denemarken veel adellijke landgoederen bestaan. Een congres met aansluitend een wandelvakantie in Denemarken op het eiland Sjælland, waar ook Kopenhagen op ligt, was dé gelegenheid om met een paar mooie Deense landgoederen en het omringende natuurschoon kennis te maken. De Deense bossen in privé- bezit zijn sinds 1969 allemaal opengesteld voor het publiek dus we kwamen hier vaak de Deense variant van de in Nederland zo bekende Staatsbosbeheer- bordjes tegen met hoe je je in die bossen behoort te gedragen.

De wandelroute die we hadden gekozen maakt deel uit van de zogenaamde North-Sea trail. Dat is een wandelroute die loopt langs de oostkust van Schotland en Engeland, de Nederlanden, Duitsland, Denemarken, Zweden en Noorwegen. De kaarten voor deze wandelingen kun je via de website bestellen, zijn gratis en van uitstekende kwaliteit. Wij liepen van Kørsor naar Næstved, een tocht van ongeveer een week. Het eerste wat opviel op deze tocht is dat op Sjælland de loofbossen, en soms ook de heide, grenzen aan zee. Dat is wat onwennig voor Nederlanders. Verder is het zo dat de Deense dijken alhier er voor Nederlanders niet uit zien. Ze zijn een meter hoog of daaromtrent en je kunt je niet voorstellen dat ze ook maar enige veiligheid bieden. Maar het gaat nu natuurlijk even om de landgoederen.

Het eerste oude landgoed dat we zagen was Borreby, iets ten zuiden Skælskør. Het is een prachtig stoer Renaissancegebouw uit de 16e eeuw, opgetrokken in baksteen met grote bijgebouwen en een park. Het slot Borreby ligt op de zogenaamde Hans Christian Andersen route, net als een paar andere huizen en landgoederen die kort de revue zullen passeren. Na Borreby volgde het landgoed Epse waarvan het huis (maar niet de bosrand) net buiten de (lange) route van die dag lag. Van het landgoed Basnæs was het huis evenmin te zien en niet te bezichtigen maar het bos (Basnæs Skov) wel. Je kunt hier langs het strand lopen met het bos aan je linkerhand.

De tocht ging verder naar het prachtige eiland Glæno dat vroeger eigendom was van de heren van Holsteinborg. Op Glæno wonen maar 50 mensen, werd ons verteld. De stilte is er adembenemend voor Nederlanders. Vanaf Glæno kun je Holsteinborg net zien liggen tussen de bomen. Met een van de boer geleende verrekijker konden we zien hoe ook hier aalscholvers veel bomen doden met hun ‘excrements’ zoals de boerin de Deense krachtterm van haar man keurig in het Engels vertaalde. Ze hopen nu dat zeearenden zich nestelen in de buurt die de aalscholverpopulatie terug kunnen dringen, maar meer dan één nest was er niet te zien. Het eiland werd in de late negentiende eeuw door één van de heren van het kasteel via een dam verbonden met de vaste wal. Holsteinborg is een bijzonder imposant huis met een langgerekt park aan de zuidoostkant, dicht aan de kust. Het is op de H.C. Andersen-kamer na niet te bezichtigen en wordt nog altijd door particulieren bewoond. Het fraaie park kun je wel bewandelen. Vergeet overigens bij de wandeling naar Holsteinborg niet een blik te werpen op de prachtige middeleeuwse fresco's in het kerkje van ørslev. Iets ten noorden van Karrebæksminde is nog een opgraving van het Middeleeuwse kasteel Margrethevold te zien bij de kust.

De afsluiting van de wandeling was een bezoek aan Næstved dat, als ik de Deenstalige uitleg op de gevel goed heb geïnterpreteerd, een prachtig ridderschapshuis heeft, gevolgd door een rondje door het park/bos Rådmandshaven ten noorden van Næstved waar het enorme voormalige kloostercomplex Herlufsholm ligt. Het klooster werd tijdens de reformatie door de staat genaast en vervolgens overgedragen aan de zeeheld Herluf Trolle. Herlufsholm is tegenwoordig in gebruik als kostschool en enorm uitgebreid.

De website van de North Sea Trail geeft (o.a. via de link 'maps' en dan inzooomen) meer bijzonderheden over deze tocht: korte routebeschrijvingen, foto's, informatie over de afstanden van de etappes (meestal niet groot)en of er hotels, schuilhutten, B&B’s en interessante historische gebouwen te vinden zijn. Een aanrader!

Door: dr. Wybren Verstegen

Nog een paar plaatsen vrij voor 2-daagse reis naar Osnabrückerland

Voor de door de Werkgroep georganiseerde tweedaagse reis naar het Osnabrückerland zijn nog enkele plaatsen beschikbaar.

De reis zal plaatsvinden op 4 en 5 september 2009. Bezocht zullen worden de Huizen Schelenburg, Ippenburg, Hünnefeld en Gesmold. Verbleven zal worden in het pittoreske Bad Essen, waar ook de kerk zal worden bezocht met de vele grafmonumenten van de familie Von dem Bussche.

De kosten bedragen:
- € 180,00 per persoon bij verblijf in een 2-persoonkamer
- € 205,00 per persoon bij verblijf in een 1- persoonskamer

De reis is volledig verzorgd. Gereisd zal worden in een comfortabele touringcar.

Opgave kan geschieden bij de secretaris van de Werkgroep Ruurd Faber per email: ruurdfaber@home.nl

foto
Door: Ruurd Faber

Expositie: Twickel op de kaart 5 - 19 september 2009

In het kader van het thema van de Open Monumentendag ‘Op de Kaart’ vindt er een speciale tentoonstelling plaats op landgoed Twickel. Meer informatie is te vinden op de website van Twickel


Door: Wilma van den Brink
Tip via historischecartografie.nl

De geboorte van het Britse parlement

De UNESCO (United Nations Education, Scientific and Cultural Organization) heeft de films/video's die ze zelf of in samenwerking met anderen gemaakt hebben, op YouTube geplaatst. Hierbij een interessant voorbeeld over Westminster Abbey/Palace.




Door: Wilma van den Brink

Naslagwerk van de Friese adel gedigitaliseerd

In april verscheen de digitale versie van het Stamboek van den Frieschen, vroegeren en lateren, adel, uit oude en echte bescheiden en aantekeningen en met bijvoeging van de wapens der onderscheiden geslachten opgemaakt uit 1846.

Het papieren werk werd in de 19e eeuwse Leeuwarder Courant vol lof aangekondigd:
Deze zwaarwigtige arbeid, welke evenzeer van den ijver als van de bekwaamheid der schrijvers getuigt is thans (…) voltooid De betrouwbaarheid van de inhoud wordt tegenwoordig echter in twijfel getrokken. Zo zouden er families in vermeld worden die nooit van adel zijn geweest. Ondanks de kritiek, duidt Tresoar op de grote historische waarde van het naslagwerk, zoals de 250 familiewapens dat het werk bevat.

Tresoar organiseert daarnaast op 12 november een lunchlezing over: De teloorgang van de Friese adel. De spreker is mw. Marlies Stoter, conservator kunstnijverheid Fries Museum. De presentatie is onderdeel van drie lezingen over Familie in Friesland. Meer informatie hierover is te vinden op de website van Tresoar


Door: Wilma van den Brink
Afbeelding

Landheer voor een dag op 5 juli a.s.

Op 5 juli openen de landgoederen van de gemeente Brummen één dag de deuren voor het publiek. Voor de gelegenheid zijn diverse uiteenlopende activiteiten georganiseerd. Van rondleidingen voor volwassenen tot het boetseren van een tovenaar in keramiek voor kinderen.

De Deelnemende landgoederen zijn: Kasteel Engelenburg, Huize Voorstonden, landgoed Spaensweerd, De Wildbaan, Het Leusveld en Huis te Eerbeek (inclusief de oliemolen op dit landgoed).

Iedereen is welkom en de entree/activiteiten zijn gratis
(met uitzondering van Landgoed Voorstonden).

Meer informatie is te vinden op de speciale website www.landheervooreendag.nl en het persbericht.


Tip